De focus binnen het cultureel erfgoed verschuift van object- naar gebiedsgerichte zorg. Uitgangspunt van het Rijksbeleid hierbij is de zorg voor de bescherming van het cultureel erfgoed te koppelen aan ruimtelijke opgaven en ontwikkelingen.

Om deze gebieds- en ontwikkelingsgerichte erfgoedzorg wettelijk te borgen, kiest het Rijk ervoor om de zorg voor erfgoed, behalve in de (objectgerichte) monumentenwetgeving, ook in het ruimtelijke ordeningsstelsel te verankeren. Dit leidt tot concrete aanpassingen van wet- en regelgeving, met name de aanpassing van het Besluit ruimtelijke ordening per 1 januari 2012, maar ook tot andere toepassing van de bestaande instrumenten.

In dit boek, het vijfde deel in de serie Ruimtelijk Relevant, staat de relatie tussen cultureel erfgoed en de ruimtelijke ordening centraal. Het gaat in op relevante beleidskaders en wet- en regelgeving en de aanpassingen ten behoeve van de moderne erfgoedzorg. Verder wordt antwoord gegeven op de vraag, hoe het beschikbare instrumentarium in deze nieuwe context toegepast kan worden.

De uitgave Cultureel erfgoed en ruimte (200 pag.) kost € 39 (inclusief 6% btw). Bij een abonnement op de serie betaalt u slechts € 31,20 (20% korting). ISBN: 978-94-91073-29-3.

Berghauser Pont Academy geeft tevens een eendaagse cursus op het gebied van cultureel erfgoed. Meer informatie.

• isbn 978-90-5345-416-9
• 128 blz
• 22 x 28 cm
• genaaid
• druk 2011
• € 19,95 (inclusief verzendkosten binnen Nederland)

De stad Utrecht heeft een rijke schat aan middeleeuwse kerken gekend. In de loop der eeuwen is het merendeel van deze kerken verdwenen of verminkt geraakt. Onderzoekers Joris Engelbregt en Jan Terlingen hebben de meest markante van deze kerken als reconstructiemodellen opnieuw vorm gegeven om ze zo in ongeschonden staat te kunnen laten zien.

De heren Engelbregt en Terlingen begonnen al in 1971 met het bouwen van een serie reconstructiemodellen van middeleeuwse Utrechtse kerken. Om deze kerken in hun Europese context te kunnen plaatsen, hebben zij vervolgens een aantal maquettes vervaardigd van belangrijke Europese kerken. Deze kerken hebben een sleutelrol gespeeld in de Europese cultuurgeschiedenis waarop de Utrechtse kerken zijn geīnspireerd.

Zo werd een serie kerkmodellen verkregen die een globaal beeld geeft van het kerkgebouw van het Europese christendom vanaf de Romeinse tijd tot in de late middeleeuwen. `Utrecht. Europese Kerkenstad` presenteert de ontwikkeling van de middeleeuwse kerkelijke bouwkunst in Utrecht aan de hand van de maquettes en in relatie tot de Europese cultuurgeschiedenis.

De combinatie van beelden van de maquettes, historische beelden en beelden van de huidige situatie verduidelijkt het zicht op de middeleeuwse kerken in Utrecht. Het boek laat zien dat de middeleeuwse kerken in Utrecht niet op zichzelf staan, maar deel uitmaken va de rijke Europese kerkenschat. De stad Utrecht kan hiermee met recht betiteld worden als Europese Kerkenstad.

De minister-president zetelt er in het Torentje, de ministerraad vergadert er in de Trêveszaal, de Eerste Kamer vergadert er in de oude zaal van de Staten van Holland en West-Friesland, de Tweede Kamer komt er bijeen in een nieuw pand dat ertegenaan gebouwd is, de Raad van State stelt er zijn adviezen vast en in de Ridderzaal leest de Koningin jaarlijks op Prinsjesdag de troonrede voor.

Het Binnenhof is al sinds de Middeleeuwen een lokaal en daarna nationaal politiek middelpunt, maar er is weinig wetenschappelijke studie van gemaakt. Ook is nog geen recht gedaan aan de accentverschuiving naar de noordzijde van het Binnenhof (de vleugel van de minister-president, de ministerraad en het ministerie van Algemene Zaken) die vaak op de televisie te zien is.

Dit boek toont en bespreekt in wetenschappelijke bijdragen van verschillende historici de geschiedenis van deze gebouwen en hun gebruikers, van de oudste delen van het complex tot de uitstraling ervan vandaag de dag. Het boek wordt afgerond door een bijdrage die is gebaseerd op interviews met alle nog levende Nederlandse oud-minister-presidenten en de minister-president. Zo werpt het boek een fascinerend nieuw licht op de geschiedenis van een van de belangrijkste Nederlandse plaatsen van herinnering.

Prof. dr. H. te Velde (1959) is hoogleraar Vaderlandse Geschiedenis aan de Universiteit Leiden.

D.E.J. Smit MA (1983) is als historicus verbonden aan de Universiteit Leiden.
ISBN: 978-94-91168-10-9

Retour Brussel. Erfgoed en Europa

Het erfgoed van de afzonderlijke lidstaten maakt Europa tot Europa. Maar over welk Europa hebben we het en wat is de betekenis van erfgoed in de Europese Unie? Hoe werkt de Europese Unie? Waar liggen de kansen? Retour Brussel. Erfgoed en Europa schetst een beeld van de mogelijkheden die ‘Europees denken’ biedt en de thema’s die kansen bieden voor het cultureel erfgoed, zoals de informatiemaatschappij, duurzaamheid, globalisering, toegankelijkheid en mobiliteit.

Net als in een reisgids wijst Retour Brussel. Erfgoed en Europa de lezer in de bijdragen en de interviews op interessante plekken in de EU voor een erfgoedprofessional en een aantal mogelijke wegen daar naar toe.

Auteurs

De publicatie betaat uit bijdragen van Frans Brouwer, Lilian Grootswagers, Mendeltje van Keulen, Annette Lubbers, Sneška Quaedvlieg-Mihailović, Marietje Schaake, Jan Willem Sieburgh, Marius Snyders, Vladimir Šucha, Sjerp van der Vaart, Roel van de Ven en Siebe Weide.

Samenstelling en redactie: Marjolein Cremer, Yvette Gieles, Taco de Neef, Tijl van Straten, Astrid Weij, (met dank aan Reinier Klok)

Samenvatting

Lees voor meer informatie de samenvatting van de publicatie Retour Brussel. Erfgoed en Europa.

De veertig wijken zijn benoemd in 2007 door de toenmalige minister van Wonen, Wijken en Integratie (WWI), Ella Vogelaar. In de Visie Architectuur en Ruimtelijk Ontwerp (VARO) uit 2008, is de intentie uitgesproken een inspanning te leveren van rijkswege, om in ruimtelijk opzicht aan de wijken een bijdrage te leveren.

De Rijksadviseur Cultureel Erfgoed heeft in dit kader tussen oktober 2008 en juli 2010 alle wijken bezocht. Tijdens dit arbeidsintensieve en tegelijk inspirerende proces heeft hij de samenwerking gezocht met de uitvoerders van de wijkaanpak, waaronder medewerkers van gemeenten, corporaties en bewoners. Behalve verslaglegging van deze bezoeken, benoemt de Rijksadviseur Cultureel Erfgoed ook de overeenkomsten in omgang met cultuurhistorie in het boek. In de aanbevelingen richt Wim Eggenkamp zich vooral tot de gemeenten. Zij verdienen de complimenten en aanmoediging voor de aanpak van hun wijken en kunnen met behulp van de voorbeelden in het boek inspiratie putten uit elkaars praktijken.

Voor nadere informatie wordt u vriendelijk verzocht om contact op te nemen met het Atelier Rijksbouwmeester, Teun van den Ende: 070 3398998

Productinformatie

Auteur: Gerrie Andela , Jeroen Barendse , Karl Beelen , Jos Bazelmans
Redactie: Koos Bosma , Jan Kolen , Bosma, Koos , Kolen, Jan
Taal: Nederlands
Afmetingen: 171x24x241 mm
Gewicht: 985 gr
Druk: 1
ISBN10: 9460040500
ISBN13: 9789460040504

Review (BOL.com)

Het boek “Geschiedenis en Ontwerp” is een nieuw, prachtig (hand)boek over monumenten, erfgoed en architectuurgeschiedenis. Vanaf een positiebepaling tot en met specifieke casussen, geeft dit werk een mooi en completerend beeld van bovengenoemde onderwerpen. Pluspunten zijn de heldere schrijfwijze, waarbij vooral de duidelijk taal zeer prettig is. Daarnaast worden ook belangrijke historische en politieke boekwerken meegenomen in deze publicatie. Wat jammer is, is dat dit boek overkomt als populariserende literatuur, door de lay-out van het boek. Ten eerste het zeer grote lettertype bij aanvang en einde en voorts de uitvoering in een twee-kolomsstijl, gecombineerd met voetnoten, die niet onder, maar naast de tekst staan en vaak veel tekst bevatten, waardoor de lezer snel afgeleid is. Wat ook zonde is, is dat er gekozen is voor dwarsteksten onderaan de pagina. Dit zorgt voor een zeer onrustig beeld, ondanks de relevante inhoud en mooie kleurenfoto’s en kaarten. Tenslotte was het qua opmaak beter geweest, als de tekst was uitgevuld in plaats van links uitgelijnd. Desalniettemin een goed en handzaam boek voor studenten en beleidsmedewerkers Monumenten en Archeologie.

drs. G.H.M.M. Beumer MA
Historicus en Beleidsmedewerker Monumenten en Archeologie\

Paul Meurs en Marie-Thérèse van Thoor (red.) I.s.m Landgoed Zonnestraal en Onderzoekscentrum ®MIT, Faculteit Bouwkunde, Technische Universiteit Delft.

Voormalig sanatorium Zonnestraal is een rijksmonument van internationale betekenis en een wereldwijd icoon van het Nieuwe Bouwen. Het in 1925 door architect Jan Duiker in samen werking met Bernard Bijvoet en Jan Gerko Wiebenga ontworpen gebouw wordt internationaal beschouwd als een van de hoogtepunten van de architectuur van de twintigste eeuw.

Het complex was oorspronkelijk bestemd voor diamantslijpers die tuberculose hadden opgelopen. In sanatorium Zonnestraal konden zij onder medisch toezicht een langdurige kuur volgen. De witte gebouwen van beton, staal en glas werden in 1928 in gebruik genomen in de verwachting dat ze een beperkte periode dienst zouden doen.
Begin jaren zestig verviel het complex tot een ruïne. In 2009 zal de restauratie van het complex, uitgevoerd door de architecten Hubert-Jan Henket en Wessel de Jonge, worden voltooid. De strijd om erkenning van de onvergankelijke waarde van Zonnestraal en de complexe restauratie leest als een spannend boek, maar vormt ook een cruciaal dossier voor de omgang met jonge monumenten.

De bijzondere geschiedenis van het sanatorium wordt in beeld gebracht met historisch beeldmateriaal. Tevens laat dit zien hoe indrukwekkend het resultaat van de restauratie is geworden. (Inter)nationale deskundigen beschrijven de ontstaansgeschiedenis van het Zonnestraalcomplex, het landschap en de architectonische, technische, landschappelijke en bestuurlijke aspecten van het restauratieproces. Het resultaat is een kleurrijk portret van een monument van het Nieuwe Bouwen.

Vormgeving: Beukers Scholma, Geïllustreerd (kleur en zw/w), Gebonden, 280 pagina’s, Formaat: 24,5 x 28 cm
Nederlandse editie, ISBN 978-90-5662-695-2, € 45,00
Engelse editie, ISBN 978-90-5662-696-9, € 54,00
December 2010

Kenmerkend voor het archeologisch werk van het BOOR is dat het vanaf het begin een regionaal karakter heeft gehad. De voorgeschiedenis, het ontstaan en de ontwikkeling van Rotterdam kan immers niet losgezien worden van de historie van het omliggende gebied. Het onderzoek van het BOOR draagt door de vaak verrassende vondsten en vindplaatsen bij bij aan de geschiedenis van Rotterdam en de Rotterdamse regio.

De aansluiting op de spoorlijn van Amsterdam naar Amersfoort in 1874 zorgt ervoor dat Baarn zich in ‘sneltreinvaart’ ontwikkelt tot een mondain villadorp. Een kleurrijk gezelschap van voorname en vermogende lieden uit de stad strijkt er iedere zomer neer, op zoek naar schone lucht en landelijkheid. Via het spoor brengen zij ‘de wereld’ naar het boerendorpje aan de Eem.

Grote villa’s worden er gebouwd, de een nog fraaier vormgegeven dan de ander. Torens en torenachtige elementen geven de nieuwe optrekjes een schilderachtig aanzicht. In de late negentiende eeuw vormen ze een architectonische modegril, er wordt zelfs gesproken over ‘torendolheid’. Omdat Baarn in die tijd wordt omgeven door akkers en woeste heidegronden en omdat de bebossing nog laag is, is het de moeite waard om de hoogte op te zoeken. Het uitzicht reikt helemaal tot aan de Zuiderzee, de omliggende dorpen en de torens van Amersfoort en Utrecht.

Van de vele torens en torentjes die tussen 1870 en 1920 op villa’s verrijzen, zijn er nog twintig over. Deze kunnen in dit boek van heel dichtbij bewonderd worden. Verwante elementen als dakruiters en lantaarns komen ook in beeld, net als de kerktorens en watertorens van Baarn. Bijzondere aandacht is er voor de belvédères van paleis Soestdijk en Drakenstein. Ook ‘de verdwenen torens’ ontbreken niet.

Een beschrijving van de torens en torentjes leidt onvermijdelijk naar de oude en nieuwe bewoners van de villa’s en de vaak bekende architecten die ze hebben ontworpen. Zij treden in deze publicatie eveneens voor het voetlicht. Het boek wordt gecompleteerd met fiets- en wandelroutes die u op een actieve manier langs de torens voeren. Het is het eerste boek dat torens op villa’s tot onderwerp heeft.

Wil Hordijk (1945) studeerde Engels en Nederlands aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Ze was docente Engels en Culturele en kunstzinnige vorming. Ze woont al meer dan dertig jaar in een villa met een toren in Baarn.

Voor meer informatie:

In een paar dagen dagen tijd kan een ondiepe plas van 3 tot 5 kilometer breed worden opgewekt, die te diep is voor soldaten te voet en te ondiep voor boten. Op 10 mei 1940 blijkt dat het water geen bescherming biedt tegen een modern leger. Binnen 5 dagen krijgt Duitsland Nederland op de knieën. Voor de bewoners van het militaire landschap van de Nieuwe Hollandse Waterlinie eindigt een tijdperk. Onheilstij vertelt hun verhaal tegen de achtergrond van de ondergang van het ingenieuze, trotse verdedigingswerk tussen Muiden en de Biesbosch. Leendert van der Valk sprak met ooggetuigen – boeren, molenaars, soldaten en NSB’ers – en reconstrueert de teloorgang van het stelsel.

De Duitsers gebruikten de Waterlinie zelf tijdens de bezetting toen ze in het nauw gedreven werden. Direct na de oorlog speelden de afgeschermde forten een dubieuze rol als NSB-gevangenissen. Vanaf de jaren vijftig zakte het afgeschreven verdedigingswerk weg in het landschap en in het collectief geheugen.

Productinformatie
Auteur: Leendert van de Valk
Taal: Nederlands
Druk: 1
ISBN10: 9048807549
ISBN13: 9789048807543